historia

Historia Katedry/Zakładu Grafiki

Strukturę powołanego w grudniu 1945 roku Wydziału Sztuk Pięknych UMK stanowiły katedry, początkowo sześć, a już w połowie 1946 roku osiem. Katedra Grafiki zaczęła funkcjonować w maju 1946 roku. Organizowali ją: profesor Jerzy Hoppen, Edward Kuczyński i Koźma Czuryło – graficy wileńscy, przybyli po zakończeniu wojny do Torunia wraz z falą pracowników nauki i sztuki Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Początkowo Katedra Grafiki mieściła się w Collegium Maius. W 1947 roku została przeniesiona do wyremontowanej willi Ossowskich przy ulicy Moniuszki 10. W skromnych warunkach lokalowych utworzono pracownie i realizowano programy dydaktyczne w zakresie wszystkich technik wypukłodruku, wklęsłodruku, litografii oraz grafiki użytkowej.

W latach pięćdziesiątych do zespołu nauczającego zostali włączeni absolwenci Katedry: Ryszard Krzywka, Maria Pokorska i na krótko Wojciech Jakubowski. W 1962 roku kierownictwo Katedry Grafiki objął Edmund Piotrowicz, grafik i malarz, uczeń Jana Cybisa. Wniósł alternatywne wobec wileńskiego doświadczenia spojrzenie na proces twórczy i dydaktyczny. Postulował poszerzenie aspektu warsztatowego o niezbędność kształtowania indywidualnej ekspresji twórczej a także otwieranie grafiki na środki wyrazu innych dyscyplin.
W 1966 roku na miejsce pracującego tylko przez jeden rok Henryka Kudzio, zatrudniony został Józef Słobosz a pod koniec lat sześćdziesiątych Józef Kotlarczyk i Bogdan Przybyliński.
W wyniku reorganizacji w 1969 roku, zmieniona została struktura organizacyjna Wydziału Sztuk Pięknych. Katedrę Grafiki przemianowano na Zakład Grafiki. W roku 1970 została włączona do dydaktyki pracownia serigrafii, zorganizowana i prowadzona do 2008 roku przez prof. Bogdana Przybylińskiego. W tym samym roku rozpoczął pracę Mirosław Piotrowski a trzy lata później Sławomir Janiak. W 1976 roku poprawiła się sytuacja lokalowa, po przeniesieniu Zakładu do pomieszczeń w budynku przy ulicy Sienkiewicza 30/32, gdzie mieści się do dziś.
W latach 1980 – 1982 zatrudnieni zostali: Wiesław Szamocki, Leszek Kiljański, oraz absolwent poznańskiej PWSSP Mirosław Pawłowski. W 1985 roku rozpoczął pracę Piotr Gojowy. W 1990 roku Wiesław Szamocki opuścił Toruń i Zakład Grafiki a na jego miejsce zatrudniony został Marek Basiul. W 1992 roku przeszła na emeryturę profesor Maria Pokorska i rozpoczęła pracę dydaktyczną Bogumiła Pręgowska. Pracownię wklęsłodruku objął prof. Mirosław Piotrowski.
Zmieniające się realia lat 90-tych miały wpływ także na kształt Zakładu Grafiki. Zwiększające się limity przyjęć na pierwszy rok studiów przy niezmiennej a nawet rosnącej atrakcyjności graficznej specjalności, dały początek zmianom polegającym głównie na rozszerzeniu oferty dydaktycznej.
Z inicjatywy prof. Sławomira Janiaka w 1993 roku powstała nowa, obok grafiki warsztatowej, specjalność dyplomującą – projektowanie graficzne. W miejsce zlikwidowanego kierunku artystyczno-pedagogicznego w 1996 roku powołano nowy kierunek studiów – Grafika. Uruchomiona została ponownie pracownia litografii. Zatrudnieni zostali kolejni absolwenci Zakładu Grafiki: Michał Rygielski, Marek Zajko i Tomasz Barczyk. W 2002 roku rozpoczęto organizowanie pracowni grafiki multimedialnej. W 2004 roku pracownikiem Zakładu został Zdzisław Mackiewicz. Po przejściu na emeryturę profesora Bogdana Przybylińskiego i profesora Józefa Słobosza zatrudnione zostały: Izabella Retkowska (2006) i Agata Dworzak-Subocz (2008). W 2016 r zostaje zatrudniony absolwent Zakładu Grafiki dr Jakub Jaszewski, a w 2017 r. mgr Jakub Wawrzak.

Obecny kształt Zakładu Grafiki jest efektem ponad sześćdziesięciu lat rozwoju i radykalnych przemian. O ile w ciągu pierwszych 35 lat istnienia, dominujący wpływ na kształt Zakładu mieli kierujący nim profesorowie: Hoppen i Piotrowicz, to pod tym względem ostatni okres jest już inny. Dominujące opcje artystyczne i poziom nauczania są wypadkową indywidualnych preferencji twórczych i dydaktycznych wszystkich pracujących w nim aktualnie wykladowców. Choć ciągłość tradycji grafiki wileńskiej została definitywnie przerwana już w latach sześćdziesiątych, to pozostała widoczna i dziś pewna dbałość o czystość warsztatu graficznego. A mała, francuska prasa wklęsłodrukowa przywieziona przez profesora Hoppena z Wilna i podarowana Zakładowi Grafiki, służąc kolejnym rocznikom studentów, stanowi symboliczne ogniwo łączące go z grafiką wileńską okresu międzywojennego.

Kierownicy Katedry/Zakładu Grafiki:
Prof. Jerzy Hoppen 1946 – 1961
Prof. Edmund Piotrowicz 1962 – 1980
Prof. Ryszard Krzywka 1980 – 1981
Prof. Bogdan Przybyliński 1981 – 1989
Prof. Józef Słobosz 1989 – 2004
Prof. Leszek Kiljański od 2004 – 2014
Dr hab. Marek Zajko, prof. UMK od 2015

Pracownicy inżynieryjno-techniczni:
Władysław Usowicz
Stanisław Kosior
Grzegorz Zapałowski
mgr Jan Baczyński
mgr Roman Lewandowski
st. tech. Dariusz Mruk